{"CACHEDAT":"2026-05-26 19:00:01","TRANSLATEDAT":"2026-05-26 19:00:01","SOURCESIGNATURE":"32b84421fe2f8b285102840ef43e99022bea7869eecc8c4dd962ebabd8edd5ff","SLUG":"click-be-wise-think-twice-Nu0x9T83SQ","MARKDOWN":"# **Arguments**\n\nStatements or reasons put forward to support or oppose a specific claim or position.\n\n## **Components of an Argument**\n\n* **Claim:** The main point or assertion being made.\n* **Evidence:** The supporting data or information.\n* **Reasoning:** The logical connection between the evidence and the claim.\n* **Backing:** Additional support for the warrant.\n* **Qualifier:** Statements that limit the strength of the claim.\n* **Rebuttal:** Counter-arguments or evidence that challenge the claim.\n\n# Deceptive Tactics\n\nDeceptive tactics in media and information manipulation are diverse and constantly evolving. And while all disinformation is deception, not all deception is disinformation. Deception is a broader category that includes any act intended to mislead, show the false and hide the truth. Examples of deceptive tactics are:  \n\n* **Lying:** Lying involves making up information or altering genuine information to deceive. This includes manipulating texts, quotes, photos, audios or videos deliberately to change their meaning or context, while still appearing authentic.\n* **Omission:** Omission involves deliberately withholding crucial information that could significantly alter the understanding or perception of a story or an information. Omissions is hard to recognise but is deceptive, as what is left unsaid can be as impactful as what is explicitly stated.\n* **Fabrication:** Some actors create entirely false content designed to mislead and cause harm. This can range from fake news articles, elaborate hoaxes to deepfakes. Generative AI-Tools can be easily misused to fabricate any kind of highly convincing content (images, audios, videos) to deceive.\n* **Misrepresentation:** Misrepresentation involves different deceptive tactics like making false connection, for example when headlines, visuals, or captions don't accurately represent the actual content. When genuine content is shared with false contextual information, for example an image taken out of context, it is done to deceive through framing the narrative in a particular way. Also, fake social media profiles or websites that impersonate genuine sources to appear credible is a deceptive techniques that is often used in media and information.  \n\nTo identify deceptive tactics common verification strategies should be used, especially evaluating whether the author might have a motive, such as financial benefit, political gain, or fame, that could affect the objectivity of the information; Considering who benefits from the information being believed or spread; Checking if the information presents multiple viewpoints or if it seems one-sided.  \n\n### ☑ Purpose Behind Information\n\n\n:::success\n- [ ] Inform – Provide facts, data, or explanations (e.g. news reports, documentaries)\n- [ ] Persuade – Influence opinions or actions (e.g. opinion articles, political ads)\n- [ ] Entertain – Amuse or engage the audience (e.g. movies, memes, comedy shows)\n- [ ] Sell something – Promote a product or service (e.g. ads, sponsored posts)\n- [ ] Educate – Teach or build knowledge/skills (e.g. textbooks, tutorials)\n- [ ] Inspire – Motivate or uplift (e.g. speeches, inspirational videos)\n- [ ] Manipulate – Mislead for personal, political, or financial gain (e.g. propaganda, disinformation)\n- [ ] Raise awareness – Highlight social, health, or environmental issues (e.g. campaigns, PSAs)\n- [ ] Document – Record events or information for future reference (e.g. archives, legal records)\n\n:::\n\n# **Evidence**\n\nFacts, data, or information that provide support for a claim or argument.\n\n## **Types of Evidence**\n\n* **Empirical Evidence:** Data and observations from experiments or real-world studies.\n* **Statistical Evidence:** Numerical data that illustrate trends, correlations, or patterns.\n* **Testimonial Evidence:** Statements or endorsements from experts or witnesses.\n* **Anecdotal Evidence:** Personal stories or examples that illustrate a point.\n* **Documentary Evidence:** Written records, documents, or publications.\n\n# Evidence-Based Arguments\n\nAn evidence-based argument is a claim or position supported by objective evidence such as data, research findings, or reliable observations. This approach ensures that arguments are logical and persuasive, relying on factual support rather than emotion or anecdote. It involves presenting a clear thesis and systematically connecting it to the evidence.\n\n### ☑ Verbal Cues that Indicate Arguments and Evidence or Examples\n\n\n:::success\nWhen assessing information critically, it is essential to identify evidence and well-established arguments. Here are some tips to help you in this process:\n\n- [ ] Identify if a piece of information refers to the primary source of data (the original scientific publication or the original dataset).\n- [ ] Check if a piece of information presents potential benefits and harms in the same way by not overestimating nor underestimating any of them. (E.g. \"This data indicates that it can be used to \\[potential benefit\\]. However, it also has the limitation of \\[potential negative aspect\\]\").\n- [ ] Pay attention to the adjectives used to describe the findings. They can be showing a subjective ways of presenting data and information. (E.g. \"This ==amazing== finding will be used for disease prevention\").\n- [ ] Review if a piece of information is opened to uncertainty and considers several possible outcomes. Avoid absolute statements. (E.g. *\"The new treatment __==will cure cancer==__\"*).\n- [ ] Check if the piece of information recognises that some aspects of the issue are unknown as socio-scientific issues are complex and with several potential solutions. (E.g. *\"Although some advances were made, there are details of its mechanism of action that __==are still unknown==__*\").\n- [ ] Analyze the consistency of the message.\n\n:::\n\n\n:::info\n* Vrij, A., Fisher, R. P., and Leal, S. (2022). How researchers can make verbal lie detection more attractive for practitioners. *Psychiatry, Psychology and Law, 30*(3), 383-396. [https://doi.org/10.1080/13218719.2022.2035842 ](https://doi.org/10.1080/13218719.2022.2035842)\n\n\n* Watson, C. (2022). Many researchers say they'll share data — but don't. *Nature, 606*, 583. *https://doi.org/10.1038/d41586-022-01692-1* \n* World Health Organization (WHO). (2020). Communicating and Managing Uncertainty in the COVID-19 Pandemic: A quick guide. \n\n:::\n\n\n## \n\n### ☑ Context of Information\n\n\n:::success\n- [ ] Identify the source / the author.\n- [ ] Identify why it was created.\n- [ ] Identify where it was created.\n\n\n- [ ] Identify local issues or perspectives that might shape the information.\n- [ ] Identify when it was created.\n- [ ] Identify underlying assumptions that might shape the information.\n- [ ] Identify for whom it was created.\n\n:::\n\n\n# Information \n\n### ☑ Identify Quality of Information\n\n\n:::success\nA criteria-based checklist to compare information from different sources is a structured approach to assess the quality, reliability, and relevance of the information from different sources. Journalists and fact-checkers use specific criteria to compare and evaluate the quality of information from different sources:\n\n\n**Criteria to assess the quality of information**\n\n* **Timeliness:** Identify the publication dates and if the information is current. \n* **Accuracy:** Check if the information is factually correct.\n* **Completeness:** Check if the information answers all 5W1H questions: What? Who? Where? When? Why? How? (distinguish superficial from in-depth information)\n* **Objectivity:** Identify who is quoted. Check if the information is balanced.\n* **Transparency:** Check if sources, methods, or data are clearly cited?\n\n:::\n\n\n# Logical Fallacies\n\n### ☑ Logical Fallacies\n\n\n:::success\n- [ ] Check for hasty generalisations - Conclusion from too little evidence.\n- [ ] Check for false dilemmas - Limiting options to two when more exist.\n- [ ] Check for straw man arguments - Misrepresenting a position to refute it easily.\n- [ ] Check for appeals to ignorance - Claiming truth due to lack of disproof.\n- [ ] Check for appeals to authority - Assuming truth based on authority alone.\n- [ ] Check for red herrings - Distracting from the main issue.\n- [ ] Check for false causes - Confusing correlation with causation.\n- [ ] Check for ad hominem - Attacking the person, not the argument. \n- [ ] Check for ad populum - Arguing truth from popularity.\n- [ ] Check for slippery slopes - Asserting one step leads to extremes.\n- [ ] Check for circular reasoning - Using the conclusion as a premise.\n\n:::\n\n\n:::info\n* De Waele, A., Claeys, A. S., and Opgenhaffen M. (2020). Preparing to face the media in times of crisis: training spokesperson' verbal and nonverbal cues. *Public Relations Review, 46*(2), 101871. [https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2019.101871 ](https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2019.101871 \"Persistent link using digital object identifier\")\n* Lu, F., and Sun, Y. (2022). COVID-19 vaccine hesitancy: The effects of combining direct and indirect online opinion cues on psychological reactance to health campaigns. *Computers in Human Behavior, 127*, 107057. [https://doi.org/10.1016/j.chb.2021.107057 ](https://doi.org/10.1016/j.chb.2021.107057 \"Persistent link using digital object identifier\")\n* Van der Bles, A. M., Van der Linden, S., Freeman, A. L. J., Mitchell. J., Galvao, A. B., Zaval, L., and Spiegelhalter, D. J. (2019). Communicating uncertainty about facts, numbers and science. *Royal Society Open Science, 6*, 181870__.__ [http://doi.org/10.1098/rsos.181870 ](http://doi.org/10.1098/rsos.181870)\n\n:::\n\n# Reverse Image Search\n\nA reverse image search is a technique that allows you to search and find information - about an image or/and its content - using an image instead of text. This technique can help you find a high-resolution version of an image, find similar images, or identify the original source of an image.\n\nAn online image finder is an incredibly useful tool for verifying content, finding higher resolution versions, or identifying the origin of an image. \n\n\n:::info\n* *Reverse image search - find similar images online* (no date) *DNS Checker*. Available at: https://dnschecker.org/reverse-image-search.php (Accessed: 5 December 2024) \n\n:::\n\n## Examples\n\n* \n* \n* \n* \n* [https://lenso.ai/](https://lenso.ai/el)\n* \n* \n\n# Manipulation\n\n# **Messenger's Motives to Distort Information**\n\nTypical reasons why messengers might distort the messages of authors include: \n\n* Personal Bias: A messenger may alter the content to align with their own beliefs, values, or interests, influencing how the message is conveyed to support a specific viewpoint or narrative.\n* Misinterpretation: A messenger might misunderstand or misinterpret the original message.\n* Sensationalism: A messenger may exaggerate or distort the information to make it more dramatic or appealing to their audience.\n* Simplification: A messenger might simplify or alter the original content to make it more accessible or understandable to their audience.\n* Intentional Manipulation: In some cases, messengers might deliberately modify the information for purposes of manipulation, to deceive or persuade the audience to adopt a particular view or take a specific action.\n\n### ☑ Evaluate Messenger's Possible Motives\n\n\n:::success\nTo evaluate whether a messenger has delivered information correctly or distorted it, the following aspects can be assessed:\n\n**Transparency & Consistency with Original Source:** \n\n- [ ] Does the messenger provide clear references to the original source?\n- [ ] Does the messenger's message align with the original content or author's intentions?\n\n\n- [ ] Are there significant discrepancies between what the messenger says and what the author communicated?\n\n**Motivation, Bias & Reputation:**\n\n- [ ] Does the messenger have any personal, financial, or ideological interests that might influence how they present the information? \n- [ ] Is the messenger known for a particular viewpoint or affiliation that could color their interpretation of the information? \n\n\n- [ ] What is the messenger's track record in delivering accurate, trustworthy information?\n\n**Objectivity or Use of Emotional Appeal:** \n\n- [ ] Does the messenger present the information clearly and objectively, or do they inject personal opinions or emotional language that could skew the message?\n\n:::\n\n\n:::info\n* Hallam, S. (no date) *Research guides: fact from fiction: author credibility*. Available at: https://libguides.whitworth.edu/factfromfiction/authorcredibility (Accessed: 5 December 2024).\n\n\n* Port, G. (no date) *All saints' college libguides: research & referencing: source evaluation*. Available at: https://libguides.allsaints.wa.edu.au/c.php?g=929914&p=6721908 (Accessed: 5 December 2024).\n\n:::\n\n# Verbal Cues that Indicate Opinions or Uncertainty\n\nDifferentiating between evidence and opinion is a fundamental step when assessing information critically. \n\n## Tips to Help You to Identify Opinion:\n\n\n:::tip\nIdentify the language associated with personal beliefs. (E.g. *\"I believe\"*, *\"I think\"*, *\"Personally\"*, etc.)\n\n:::\n\n\n:::tip\nIdentify the expressions associated with personal interpretation of data, especially when the source has no expertise in the field. (E.g. *\"From this it can be deducted that….\", \"\"* ).\n\n:::\n\n\n:::tip\nPay attention to the underlying beliefs, emotions and/or political/economic/societal orientation that can be affecting the way information is communicated.\n\n:::\n\n\n:::tip\nPay attention to the tone with which the information is communicated. (E.g. when the tone sounds urgent, the feeling of urgency is increased in the receptor of that information).\n\n:::\n\n\n:::tip\nIdentify if uncertainty is clearly communicated. (E.g. \"*Our data show that 50 out of 1000 participants have \\[X\\] characteristic*\"; \"If we continue this path, this future climatological scenario is unlikely to become a reality\").\n\n:::\n\n\n:::tip\nBe aware of the indirect ways of expressing opinion. (E.g. Reacting to a post or to a comment on a post; Sharing a post.)\n\n:::","HTML":"

Gerekçeler

\n

Belirli bir iddiayı veya görüşü desteklemek ya da karşı çıkmak için öne sürülen ifadeler veya gerekçeler.

\n

Bir Argümanın Bileşenleri

\n
    \n
  • İddia: Ortaya konulan ana nokta veya iddia.\n
    • \n
  • Kanıt: İddiayı destekleyen veriler veya bilgiler.\n
    • \n
  • Akıl Yürütme: Kanıt ile iddia arasındaki mantıksal bağlantı.\n
    • \n
  • Destek: İddianın ek desteği.\n
    • \n
  • Niteleme: İddianın gücünü sınırlayan ifadeler.\n
    • \n
  • Çürütme: İddiayı sorgulayan karşı argümanlar veya kanıtlar.\n
    • \n
\n

Aldatıcı Taktikler

\n

Medya ve bilgi manipülasyonundaki aldatıcı taktikler çeşitlidir ve sürekli olarak gelişmektedir. Her türlü dezenformasyon aldatma olsa da, her aldatma dezenformasyon değildir. Aldatma, yanıltmak, yanlış göstermek ve gerçeği gizlemek amacıyla yapılan her türlü eylemi içeren daha geniş bir kategoridir. Aldatıcı taktiklere örnekler şunlardır:  

\n
    \n
  • Yalan söyleme: Yalan söyleme, aldatmak amacıyla bilgi uydurmayı veya gerçek bilgileri değiştirmeyi içerir. Buna, metinleri, alıntıları, fotoğrafları, ses kayıtlarını veya videoları, gerçek gibi görünürken anlamlarını veya bağlamlarını değiştirmek için kasıtlı olarak manipüle etmek de dahildir.\n
    • \n
  • İhmal: İhmal, bir hikayenin veya bilginin anlaşılmasını veya algılanmasını önemli ölçüde değiştirebilecek önemli bilgileri kasten saklamayı içerir. İhmal, fark edilmesi zor olmakla birlikte aldatıcıdır, çünkü söylenmeyenler, açıkça belirtilenler kadar etkili olabilir.\n
    • \n
  • Uydurma: Bazı aktörler, yanıltmak ve zarar vermek amacıyla tamamen sahte içerikler oluşturur. Bu, sahte haber makalelerinden, ayrıntılı aldatmacalara ve deepfake'lere kadar uzanabilir. Üretken AI araçları, aldatmak amacıyla her türlü son derece ikna edici içerik (görüntüler, sesler, videolar) uydurmak için kolayca kötüye kullanılabilir.\n
    • \n
  • Yanlış beyan: Yanlış beyan, sahte bağlantılar kurmak gibi farklı aldatıcı taktikleri içerir; örneğin, başlıklar, görseller veya altyazılar gerçek içeriği doğru bir şekilde yansıtmadığında. Gerçek içerik, yanlış bağlamsal bilgilerle paylaşıldığında (örneğin, bağlamından koparılmış bir görüntü), bu, anlatıyı belirli bir şekilde çerçeveleyerek aldatmak amacıyla yapılır. Ayrıca, güvenilir görünmek için gerçek kaynakların kimliğine bürünen sahte sosyal medya profilleri veya web siteleri, medya ve bilgilendirmede sıklıkla kullanılan aldatıcı tekniklerdir.  \n
    • \n
\n

Aldatıcı taktikleri tespit etmek için yaygın doğrulama stratejileri kullanılmalıdır; özellikle yazarın, bilginin objektifliğini etkileyebilecek finansal çıkar, siyasi kazanç veya şöhret gibi bir motivasyonu olup olmadığını değerlendirmek; bilginin inanılması veya yayılmasından kimin fayda sağlayacağını düşünmek; bilginin çoklu bakış açılarını sunup sunmadığını veya tek taraflı görünüp görünmediğini kontrol etmek. 

\n

☑ Bilginin Arkasındaki Amaç

\n
\n
\n\n
    \n
  • Bilgilendirme – Gerçekler, veriler veya açıklamalar sunma (ör. haberler, belgeseller)\n
    • \n
  • İkna Etmek – Fikirleri veya eylemleri etkilemek (ör. görüş yazıları, siyasi reklamlar)\n
    • \n
  • Eğlendirmek – İzleyiciyi eğlendirmek veya ilgisini çekmek (ör. filmler, memler, komedi programları)\n
    • \n
  • Satış – Bir ürün veya hizmeti tanıtmak (ör. reklamlar, sponsorlu gönderiler)\n
    • \n
  • Eğitmek – Bilgi veya beceri öğretmek veya geliştirmek (ör. ders kitapları, eğitim videoları)\n
    • \n
  • İlham vermek – Motive etmek veya moral vermek (ör. konuşmalar, ilham verici videolar)\n
    • \n
  • Manipüle etmek – Kişisel, siyasi veya mali kazanç için yanıltmak (ör. propaganda, dezenformasyon)\n
    • \n
  • Farkındalık yaratmak – Sosyal, sağlık veya çevre sorunlarını vurgulamak (ör. kampanyalar, kamu spotları)\n
    • \n
  • Belgelemek – Gelecekte başvurmak üzere olayları veya bilgileri kaydetmek (ör. arşivler, yasal kayıtlar)\n
    • \n
\n
\n
\n

Kanıt

\n

Bir iddiayı veya argümanı destekleyen gerçekler, veriler veya bilgiler.

\n

Kanıt Türleri

\n
    \n
  • Ampirik Kanıt: Deneylerden veya gerçek dünya çalışmalarından elde edilen veriler ve gözlemler.\n
    • \n
  • İstatistiksel Kanıt: Eğilimleri, korelasyonları veya kalıpları gösteren sayısal veriler.\n
    • \n
  • Tanıklık Kanıtı: Uzmanlar veya tanıkların ifadeleri veya onayları.\n
    • \n
  • Anekdotik Kanıt: Bir noktayı açıklayan kişisel hikayeler veya örnekler.\n
    • \n
  • Belgesel Kanıt: Yazılı kayıtlar, belgeler veya yayınlar.\n
    • \n
\n

Kanıt Temelli Argümanlar

\n

Kanıt temelli argüman, veriler, araştırma bulguları veya güvenilir gözlemler gibi nesnel kanıtlarla desteklenen bir iddia veya tutumdur. Bu yaklaşım, argümanların duygusal veya anekdotlara değil, olgusal desteklere dayanarak mantıklı ve ikna edici olmasını sağlar. Bu yaklaşım, net bir tezin sunulmasını ve bunun kanıtlarla sistematik bir şekilde ilişkilendirilmesini içerir.

\n

☑ Argümanları ve Kanıtları veya Örnekleri Gösteren Sözel İpuçları

\n
\n
\n\n

Bilgileri eleştirel bir şekilde değerlendirirken, kanıtları ve sağlam temellere dayanan argümanları belirlemek çok önemlidir. İşte bu süreçte size yardımcı olacak bazı ipuçları:

\n
    \n
  • Bir bilginin birincil veri kaynağına (orijinal bilimsel yayın veya orijinal veri seti) atıfta bulunup bulunmadığını belirleyin.\n
    • \n
  • Bir bilginin, potansiyel yararları ve zararları aynı şekilde, hiçbirini abartmadan veya küçümsemeden sunup sunmadığını kontrol edin. (Ör. "Bu veriler, [potansiyel yarar] için kullanılabileceğini göstermektedir. Ancak, [potansiyel olumsuz yön] gibi bir sınırlaması da vardır.")\n
    • \n
  • Bulguları tanımlamak için kullanılan sıfatlara dikkat edin. Bunlar, verileri ve bilgileri sunmanın öznel yollarını gösterebilir. (Ör. "Bu şaşırtıcı bulgu, hastalıkların önlenmesinde kullanılacak.")\n
    • \n
  • Bir bilginin belirsizliğe açık olup olmadığını ve birkaç olası sonucu dikkate alıp almadığını gözden geçirin. Kesin ifadelerden kaçının. (Ör. "Yeni tedavi kanseri iyileştirecek").\n
    • \n
  • Sosyo-bilimsel konular karmaşık ve birçok potansiyel çözümü olduğundan, bilginin konunun bazı yönlerinin bilinmediğini kabul edip etmediğini kontrol edin. (Ör. "Bazı ilerlemeler kaydedilmiş olsa da, etki mekanizmasının bazı detayları hala bilinmemektedir").\n
    • \n
  • Mesajın tutarlılığını analiz edin.\n
    • \n
\n
\n
\n
\n
\n\n
\n
\n
\n

☑ Bilginin Bağlamı

\n
\n
\n\n
    \n
  • Kaynağı / yazarı belirleyin.\n
    • \n
  • Neden oluşturulduğunu belirleyin.\n
    • \n
  • Nerede oluşturulduğunu belirleyin.\n
    • \n
  • Bilgiyi şekillendirebilecek yerel sorunları veya bakış açılarını belirleyin.\n
    • \n
  • Ne zaman oluşturulduğunu belirleyin.\n
    • \n
  • Bilgiyi şekillendirebilecek temel varsayımları belirleyin.\n
    • \n
  • Kimin için oluşturulduğunu belirleyin.\n
    • \n
\n
\n
\n

Bilgi

\n

☑ Bilginin Kalitesini Belirleyin

\n
\n
\n\n

Farklı kaynaklardan gelen bilgileri karşılaştırmak için kriterlere dayalı bir kontrol listesi, farklı kaynaklardan gelen bilgilerin kalitesini, güvenilirliğini ve alaka düzeyini değerlendirmek için yapılandırılmış bir yaklaşımdır. Gazeteciler ve doğrulama uzmanları, farklı kaynaklardan gelen bilgilerin kalitesini karşılaştırmak ve değerlendirmek için belirli kriterler kullanır: Bilginin kalitesini değerlendirmek için kriterler

\n
    \n
  • Güncellik: Yayın tarihlerini belirleyin ve bilginin güncel olup olmadığını kontrol edin.\n
    • \n
  • Doğruluk: Bilginin olgusal olarak doğru olup olmadığını kontrol edin.\n
    • \n
  • Eksiksizlik: Bilginin 5W1H sorularının tümüne cevap verip vermediğini kontrol edin: Ne? Kim? Nerede? Ne zaman? Neden? Nasıl? (yüzeysel bilgileri derinlemesine bilgilerden ayırt edin)\n
    • \n
  • Tarafsızlık: Kimden alıntı yapıldığını belirleyin. Bilginin dengeli olup olmadığını kontrol edin.\n
    • \n
  • Şeffaflık: Kaynaklar, yöntemler veya veriler açıkça belirtilmiş mi?\n
    • \n
\n
\n
\n

Mantıksal Yanılgılar

\n

☑ Mantıksal Yanılgılar

\n
\n
\n\n
    \n
  • Aceleyle yapılan genellemeler olup olmadığını kontrol edin - Çok az kanıttan çıkarılan sonuçlar.\n
    • \n
  • Yanlış ikilemler olup olmadığını kontrol edin - Daha fazla seçenek varken seçenekleri ikiyle sınırlandırma.\n
    • \n
  • Saman adam argümanlarını kontrol edin - Bir görüşü kolayca çürütmek için onu yanlış sunma.\n
    • \n
  • Cehalete başvurma - Yalanlanamama nedeniyle bir iddianın doğru olduğunu iddia etme.\n
    • \n
  • Otoriteye başvurma olup olmadığını kontrol edin - Yalnızca otoriteye dayanarak bir şeyin doğru olduğunu varsaymak.\n
    • \n
  • Yanlış yönlendirmeleri kontrol edin - Ana konudan dikkatleri başka yöne çekmek.\n
    • \n
  • Yanlış nedenleri kontrol edin - Korelasyonu nedensellikle karıştırmak.\n
    • \n
  • Kişiye yönelik saldırı olup olmadığını kontrol edin - Argümanı değil, kişiyi hedef alan saldırı.\n
    • \n
  • Ad populum olup olmadığını kontrol edin - Popülerlikten yola çıkarak doğruluğu savunmak.\n
    • \n
  • Kaygan zemin argümanlarını kontrol edin - Bir adımın aşırı uçlara yol açtığını iddia etmek.\n
    • \n
  • Döngüsel akıl yürütme olup olmadığını kontrol edin - Sonucu öncül olarak kullanmak.\n
    • \n
\n
\n
\n
\n
\n\n
    \n
  • \nDe Waele, A., Claeys, A. S. ve Opgenhaffen M. (2020). Kriz zamanlarında medyayla yüzleşmeye hazırlanmak: sözcünün sözlü ve sözsüz ipuçlarının eğitimi. Halkla İlişkiler Dergisi, 46\n(2), 101871. https://doi.org/10.1016/j.pubrev.2019.101871\n
    • \n
  • \nLu, F. ve Sun, Y. (2022). COVID-19 aşı tereddütleri: Doğrudan ve dolaylı çevrimiçi görüş ipuçlarının birleştirilmesinin sağlık kampanyalarına karşı psikolojik tepki üzerindeki etkileri. Computers in Human Behavior, 127\n, 107057. https://doi.org/10.1016/j.chb.2021.107057 \n
    • \n
  • \nVan der Bles, A. M., Van der Linden, S., Freeman, A. L. J., Mitchell. J., Galvao, A. B., Zaval, L. ve Spiegelhalter, D. J. (2019). Gerçekler, sayılar ve bilim hakkındaki belirsizliği iletmek. Royal Society Open Science, 6\n, 181870.\nhttp://doi.org/10.1098/rsos.181870\n
    • \n
\n
\n
\n

Tersine Görüntü Arama

\n

Tersine görsel arama, metin yerine bir görseli kullanarak bir görsel ve/veya içeriği hakkında bilgi aramanızı ve bulmanızı sağlayan bir tekniktir. Bu teknik, bir görselin yüksek çözünürlüklü versiyonunu bulmanıza, benzer görselleri bulmanıza veya bir görselin orijinal kaynağını belirlemenize yardımcı olabilir.

\n

Çevrimiçi resim bulucu, içeriği doğrulamak, daha yüksek çözünürlüklü sürümleri bulmak veya bir resmin kaynağını belirlemek için inanılmaz derecede kullanışlı bir araçtır.

\n
\n
\n\n
    \n
  • Tersine görsel arama - çevrimiçi benzer görseller bulma (tarih yok) DNS Checker. Erişim adresi: https://dnschecker.org/reverse-image-search.php (Erişim tarihi: 5 Aralık 2024)\n
    • \n
\n
\n
\n

Örnekler

\n\n

Manipülasyon

\n

Mesaj Göndericilerin Bilgileri Çarpıtma Niyetleri

\n

Mesajcıların yazarların mesajlarını çarpıtmasının tipik nedenleri şunlardır:

\n
    \n
  • Kişisel Önyargı: Bir haberci, mesajın belirli bir bakış açısını veya anlatıyı destekleyecek şekilde aktarılmasını sağlamak için içeriği kendi inançları, değerleri veya çıkarlarıyla uyumlu hale getirebilir.\n
    • \n
  • Yanlış Yorumlama: Bir haberci, orijinal mesajı yanlış anlayabilir veya yanlış yorumlayabilir.\n
    • \n
  • Sansasyonelcilik: Bir haberci, bilgiyi daha dramatik veya dinleyicileri için daha çekici hale getirmek amacıyla abartabilir veya çarpıtabilir.\n
    • \n
  • Basitleştirme: Bir haberci, orijinal içeriği izleyicileri için daha erişilebilir veya anlaşılır hale getirmek amacıyla basitleştirebilir veya değiştirebilir.\n
    • \n
  • Kasıtlı Manipülasyon: Bazı durumlarda, haberci, izleyiciyi aldatmak veya belirli bir görüşü benimsemesi ya da belirli bir eylemi gerçekleştirmesi için ikna etmek amacıyla bilgileri kasıtlı olarak değiştirebilir.\n
    • \n
\n

☑ Haberci'nin Olası Niyetlerini Değerlendirin

\n
\n
\n\n

Bir haber kaynağının bilgiyi doğru bir şekilde aktarıp aktarmadığını veya çarpıtıp çarpıtmadığını değerlendirmek için aşağıdaki hususlar gözden geçirilebilir: Şeffaflık ve Orijinal Kaynakla Tutarlılık:

\n
    \n
  • Mesajcı, orijinal kaynağa açık bir şekilde atıfta bulunuyor mu?\n
    • \n
  • Mesajı ileten kişinin mesajı, orijinal içerikle veya yazarın niyetiyle uyumlu mu?\n
    • \n
  • Mesajı ileten kişinin söyledikleriyle yazarın aktardıkları arasında önemli tutarsızlıklar var mı?\n

    Motivasyon, Önyargı ve İtibar:

    \n
    • \n
  • Mesajı ileten kişinin, bilgiyi sunma şeklini etkileyebilecek kişisel, mali veya ideolojik çıkarları var mı?\n
    • \n
  • Mesajı ileten kişi, bilginin yorumlanmasını etkileyebilecek belirli bir bakış açısı veya bağlantısıyla tanınıyor mu?\n
    • \n
  • Mesajı ileten kişinin doğru ve güvenilir bilgi sunma konusunda geçmiş performansı nasıldır?\n

    Tarafsızlık veya Duygusal Çekiciliğin Kullanımı:

    \n
    • \n
  • Mesajı ileten kişi bilgileri açık ve objektif bir şekilde sunuyor mu, yoksa mesajı çarpıtabilecek kişisel görüşler veya duygusal bir dil kullanıyor mu?\n
    • \n
\n
\n
\n
\n
\n\n
    \n
  • Hallam, S. (tarih yok) Araştırma kılavuzları: kurgu ve gerçek: yazar güvenilirliği. Erişim adresi: https://libguides.whitworth.edu/factfromfiction/authorcredibility (Erişim tarihi: 5 Aralık 2024).\n
    • \n
  • Port, G. (tarih yok) All Saints' College Libguides: Araştırma ve kaynak gösterme: kaynak değerlendirme. Erişim adresi: https://libguides.allsaints.wa.edu.au/c.php?g=929914&p=6721908 (Erişim tarihi: 5 Aralık 2024).\n
    • \n
\n
\n
\n

Görüşleri veya Belirsizliği Gösteren Sözel İpuçları

\n

Kanıt ile görüş arasında ayrım yapmak, bilgileri eleştirel bir şekilde değerlendirirken atılması gereken temel bir adımdır.

\n

Görüşü Belirlemenize Yardımcı Olacak İpuçları:

\n
\n
\n\n

Kişisel inançlarla ilişkili dil kalıplarını belirleyin. (Ör. "İnanıyorum", "Bence", "Şahsen", vb.)

\n
\n
\n
\n
\n\n

Özellikle kaynağın ilgili alanda uzmanlığı olmadığı durumlarda, verilerin kişisel yorumlanmasıyla ilişkili ifadeleri belirleyin. (Ör. "Bundan şu sonuç çıkarılabilir ki…", "" ).

\n
\n
\n
\n
\n\n

Bilginin aktarılma şeklini etkileyebilecek altta yatan inançlara, duygulara ve/veya siyasi/ekonomik/toplumsal yönelimlere dikkat edin.

\n
\n
\n
\n
\n\n

Bilginin aktarılma tonuna dikkat edin. (Ör. ton acil bir durum gibi geliyorsa, o bilgiyi alan kişide aciliyet hissi artar).

\n
\n
\n
\n
\n\n

Belirsizliğin açıkça iletilip iletilmediğini belirleyin. (Ör. "Verilerimiz, 1000 katılımcının 50'sinde \\[X\\] özelliğinin olduğunu gösteriyor"; "Bu yolda devam edersek, bu gelecekteki iklim senaryosunun gerçeğe dönüşme olasılığı düşüktür").

\n
\n
\n
\n
\n\n

Fikrin dolaylı ifade edilme biçimlerinin farkında olun. (Ör. Bir gönderiye veya bir gönderiye yapılan yoruma tepki vermek; bir gönderiyi paylaşmak.)

\n
\n
","UPDATEDAT":"2026-05-11T20:47:29.450Z","LANG":"tr","ID":"eb329bc0-3775-45b7-9092-6a24e3f65fe3","TITLE":"Tıkla / Akıllı Davran ve İki Kez Düşün","SOURCELANG":"en"}